الهه کولایی استاد روابط بین‌الملل و نماینده سابق مجلس در گفت و گو با همبستگی می‌گوید: نمی‌توان در گسترش تروریسم در منطقه و رابطه‌اش با منابع و عوامل خارجی تردیدی داشت. بدون تردید مسائلی که در منطقه در حال شکل‌گیری است در فضای داخلی جامعه ما نیز انعکاس پیدا می‌کندکولایی معتقد است سیاست‌های تعاملی روحانی باعث شده ایران چالش‌های امنیتی کمتری نسبت به سایر کشورها داشته باشد؛ عضو شورای مرکزی جمعیت زنان مسلمان نو اندیش درباره کابینه آینده می‌گوید روحانی به جای سهم دهی تنها به شایستگان جامعه میدان دهد.

در انتخابات ریاست جمهوری طیف اصولگرا بدون آن که ریزش رای داشته باشند نتوانستند موفقیتی به دست آورند. این نشان می‌دهد در صورت مشارکت حداکثری مردم اصلاح‌طلبان دست بالا را خواهند داشت. چطور می‌شود این آشتی مردم با صندوق‌های رای را تداوم بخشید؟

همه به خوبی می‌دانند مردم با هیچ شخص و جریانی عقد اخوت و حمایت دائمی نمی‌بندند. مردم به کسانی رای می‌دهند که در جهت برآورده کردن مطالبات و خواسته‌هایشان فعالیت می‌کنند. اصلاح‌طلبان نیز بر اساس همین واقعیت می‌توانند دست بالا را در هر انتخابات آزاد و عادلانه‌ای داشته باشند چرا که از مطالبات و خواسته‌های مردم سخن می‌گویند. نکته مهم در شرایط پس از انتخابات حرکت به سمت وسویی است که مردم را به پایداری،تعهد و وفاداری اصلاح‌طلبان به آرمان و مطالبات آن‌ها مطمئن کند. بنابراین برای حفظ این پشتوانه و سرمایه عظیم اجتماعی باید به گونه‌ای رفتار شود که امید به دگرگونی و بهبود شرایط و شریک کردن مردم در منابع و منافع عظیمی که در کشور وجود برای جامعه ملموس باشد. باید در رفتارها و مقدمه‌چینی‌ها که از معرفی وزرا به مجلس آغاز می‌شود این اتفاق قابل مشاهده باشد. در واقع انتخاب افراد کاردان، کارآمد و با تجربه‌های موفق و براساس شایستگی وکفایت اجرایی لازم در بالاترین پست‌های اجرایی کشور از اولین انتظارات مردم از دکتر روحانی است. با شایسته سالاری باید به عنوان اولین گام‌ برای حفظ سرمایه عظیم مردمی مورد توجه و پیگیری لازم قرار گیرد.

با توجه به رایی که مردم به روحانی دادند و خواهان ادامه روند اعتدالی در کشور شدند می‌توان شاهد تغییر رویه اصولگرایان به گونه‌ای بود که دیگر تخریب و   سنگ اندازی این جناح در مسیر دولت ادامه دار نباشد؟

تجربه نشان داده که کمتر از سوی این جریان این واقعیت که اراده مردم و مطالبه مردم چیست مورد توجه قرار گرفته باشد اما به هر حال باید امیدوار بود که آن‌ها نیز به عنوان هموطنان ما و اینکه در منافع بسیاری با اصلاح‌طلبان شریک هستند همآن‌گونه که سنت‌ها و آیین‌های اسلامی دیکته کرده به بازنگری رفتارهای خود و ارزیابی سیاست‌های خود بپردازند تا از این راه در جهت جلب رضایت مردم بتوانند نیروهای خود را بازسازی کنند. به هر حال باید در عالم سیاست امیدوار وخوشبین بود و انتظار داشت جریان‌های سیاسی از هر گروه و دسته‌ای که هستند نقد و ارزیابی غیر منطقی رفتار خود را بپذیرند و براساس آن زمینه را برای ارتقا وحتی به قدرت رسیدن خویش فراهم سازند.

بعد از حادثه تروریستی تهران شاهد هجمه‌هایی بودیم که علیه دولت روحانی و به ویژه وزارت اطلاعات شکل گرفت. دلیل چنین رفتاری را چه می‌دانید؟

خوشبختانه همین کوتاه مدت بودن چنین رفتار‌هایی نشان دهنده یک هشیاری وآگاهی عمومی در کشور ماست که همه نیروهای و جریان‌های سیاسی دیر یا زود اهمیت و حساسیت آن را درک خواهند کرد. این که چنین رویکردی خیلی زود متوقف شده نشان می‌دهد که موضوع امنیت ملی و مولفه‌ها و ضرورت‌های آن مساله‌ای است که نمی‌تواند به سادگی مورد چشم‌پوشی و انکار قرار بگیرد. در غیر این صورت هزینه‌های بسیار گزافی در پی خواهد داشت و مردم ما به خوبی به این موضوع آگاه هستند. به طور طبیعی کسانی که در عرصه سیاسی فعالیت می‌کنند می‌دانند منافع امنیتی در یک کشور به یک جریان یا گروه خاص محدود نمی‌شود و امری غیرقابل تفکیک است. این واقعیت و ضرورت باید همیشه مورد تاکید قرار بگیرد. در همین جا از همه کسانی که می‌توانند افکار عمومی وجریان‌های سیاسی را تحت تاثیر قرار بدهند می‌خواهم که منافع وامنیت کشور را در مقابل هر نوع ملاحظه دیگری در اولویت قرار دهند.

شما در روز حادثه کجا بودید و بعد از شنیدن این خبر عکس‌العمل‌تان چه بود؟

من روز حادثه در دانشگاه مشغول انجام فعالیت‌های گروه آموزشی بودم که مدیریت آن برعهده من است. حوالی ظهر بود که از طریق یکی از همکاران متوجه حمله به مجلس و حرم امام(ره) شدم و بعد از آن از طریق دسترسی به تلگرام و شبکه‌های اجتماعی که ماجرا را رصد می‌کردم سعی کردم اخبار را دنبال کنم. درآن لحظه از این که ایران، این جزیره ثباتی که درآن زندگی می‌کنیم در یک منطقه ملتهب و آشوب‌زده مورد حمله تروریست‌ها قرار گرفته بسیار ناراحت شدم. این نگرانی که مبادا ما شاهد انتشار و جریان پیدا کردن این نوع حملات باشیم مانند هر ایرانی دیگری مرا نیز به خود مشغول کرده بود. امنیت و حفظ جان هموطنانم در آن هنگام عمده‌ترین دغدغه من بود. خوشبختانه پایان این ماجرا را از طریق همین شبکه‌های اجتماعی متوجه شدم. امید به این که با تقویت نهادهای مسئول و تن دادن به قانون و حفظ انسجام و وحدت ملی بتوانیم در برابر این نوع نفوذها و حملات همانند گذشته مقاومت کنیم و ضرورت‌های مربوط به حفظ امنیت ملی در کشور بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

شما نیز حتما شاهد عکس‌العمل همکاران و دانشجوها وسایر مردم جامعه در مواجه شدن با چنین حادثه‌ای بوده‌اید. فضای جامعه را بعد از این حمله تروریستی چگونه ارزیابی می‌کنید.

یک واکنش خیلی طبیعی و انسانی نسبت به چنین مسائلی بروز نگرانی در مرحله اول است که خوشبختانه با هشیاری و توانمندی نهادهای مربوط این حادثه سریع تحت کنترل در آمد. به هر حال تامین امنیت یک مطالبه عمومی، حیاتی و بسیار جدی است و این یک خواست، مربوط به همه جوامع دنیاست. تامین امنیت گامی نخست وضروری برای تامین اهداف گوناگونی است که انسان‌ها به صورت فردی یا جمعی دنبال می‌کنند و باید برای حفظ آن هر نوع تلاش ضروری انجام شود.

اخبار حادثه را فقط از طریق شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌کردید؟ سعی نکردید از طریق روابطی که دارید اخبار را از مسئولینی که در جریان امور هستند به دست آورید؟

نه. چنین امکانی برایم وجود نداشت تا زمانی که در مراسم افطاری شرکت کردم و درآن جا از طریق کسانی که اطلاعات بیشتری داشتند توانستم جزییاتی بیشتری در رابطه با حادثه به دست بیاورم.

این جزییات با آن چه در اخبار خوانده بودید اختلاف داشت؟

به طور طبیعی اختلافاتی وجود داشت اما خیلی جزیی بود. ازآنجا که من وقت نداشتم که شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های متعدد را جست‌وجو کنم و تنها از چند مرجع مورد اعتماد خودم استفاده کردم زیاد با اخبار نادقیق و شایعاتی که منتشر شده بود برخورد نداشتم. باید به این نکته توجه داشته باشیم همان قدر که رسانه‌های خبری گسترده شده‌اند انتشار اخبار نادرست هم می‌تواند سریع‌تر صورت بگیرد و مهم است که خبر را از کدام منابع به دست می‌آوریم که درستی آن قابل اطمینان باشد.

بین این حمله و حوادث اخیر منطقه به ویژه تحرکات عربستان و آمریکا علیه ایران رابطه‌ای می‌بینید؟

نمی‌توان در گسترش تروریسم در منطقه و رابطه‌اش با منابع وعوامل خارجی تردیدی داشت. بدون تردید مسائلی که در منطقه در حال شکل‌گیری است در فضای داخلی جامعه ما نیز انعکاس پیدا می‌کند و به ویژه در روابط با کشورهای پیرامونی این مسائل سریع‌تر خود را به نمایش می‌گذارد. اما این حوادث نشان داد که درهم‌تنیدگی مسائل سیاسی، اجتماعی، نظامی و امنیتی الزامی به وجود می‌آورد که ما یک یکپارچگی و انسجام خود را حول منافع عمومی بیش از هر زمان دیگری مورد توجه و پیگیری قرار دهیم.

به نظر شما این حوادث می‌تواند در سیاست‌های تنش‌زدایانه روحانی در منطقه تاثیری داشته باشد؟ به نظر شما دولت بعد باید همان سیاست‌ها را دنبال کند؟

بدون تردید اگر سیاست‌های چهارسال گذشته روحانی در جهت تعامل سازنده با جهان و دستاوردهای آن وجود نداشت ما امروز می‌توانستیم شرایط دیگری را تجربه کنیم که به خوبی شرایط امروزمان نباشد. من شک ندارم که بر اساس تاریخ معاصر خودمان و تجربه‌های پیرامونی و آسیب پذیری‌هایی که در این منطقه وجود دارد، اگر ما از موقعیت‌های اخیر در منطقه استفاده نمی‌کردیم امروز ملاحظات امنیت ملی ما با چالش‌های جدی‌تری روبه رو بود. خوشبختانه با پیگیری یک دیپلماسی فعال با همه ایرادهایی که می‌توان نسبت به آن مطرح کرد، امروز دولت روحانی این ظرفیت را ایجاد کرده تا جمهوری اسلامی ایران بتواند برای دفع تهدید داخلی ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی آن را نیزبه خوبی مورد توجه قرار دهد و بر اساس سابقه‌ای که در طول چهار سال گذشته به وجود آمده برای پیشبرد هماهنگی و همکاری در برابر تروریسم و مهار کردن آن شرکای قابل اعتمادی هم در سطح منطقه وهم در سطح جهان داشته باشد. بدون تردید سیاست‌های دیپلماسی روحانی در طول چهار سال گذشته در ثبات خوبی که کشورمان در حال حاضر در منطقه‌ای پر ازآشوب دارد تاثیر بسیار مثبتی داشته است وروحانی همچنان باید روند این سیاست‌ها را در سال‌های آینده پیگیری کند تا به نتایج مورد نظر در این زمینه برسیم.

فکر می‌کنید با توجه به رویکرد روحانی در انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم وسخنرانی‌هایی که انجام داده است ما شاهد حضور پررنگ‌تر اصلاح‌طلبان در کابینه آینده ایشان خواهیم بود؟

روحانی هم در دوره اول ریاست جمهوری خود وهم در دوره دوم نقش سازنده، اثرگذار و تعیین‌کننده اصلاح‌طلبان در حمایت از کشور و برنامه‌های ایشان را شاهد بوده‌اند. منصفانه خواهد بود که در اجرایی کردن این شعارها و برنامه‌هایی که اصلاح‌طلبان در طرح، انتشار و دفاع از ان‌ها فعالیت کرده‌اند، روحانی این جناح را مورد توجه قرار دهد و در سیستم مدیریتی کشور از حضور ایشان استفاده کند تا امکان اجرایی شدن این برنامه‌ها با سهولت بیشتری انجام شود. بدون تردید انتظاری که از ایشان در دوره دوم ریاست جمهوری‌شان می‌رود این است که زمینه‌های دگرگونی و تحول را آن گونه که مردم انتظار دارند و آن اقبال پرشکوه را نسبت به آن به نمایش گذاشتند در پرتو حمایت همه‌جانبه همه اصلاح‌طلبان در سراسر کشور ایجاد کنند. همان طور که گفتم در این راستا انتخاب اعضای کابینه اولین قدم دکتر روحانی است که ان‌شالله با شاخص قرار دادن شایسته‌سالاری در این باره زمینه سهولت قدم‌های بعدی برای پاسخ‌گویی به مطالبات مردم فراهم می‌گردد.