آرمان- احسان انصاری: یكی از مسائل مهم دولت آقای روحانی مطالبه زنان جامعه بوده است. این در حالی است كه آقای روحانی در دوران مبارزات ریاست‌جمهوری به لزوم توجه به دغدغه‌های زنان جامعه تاكید زیادی داشتند. به همین دلیل و برای تحلیل و بررسی مطالبات زنان جامعه از دولت آقای روحانی با فاطمه راكعی دبیركل جمعیت زنان مسلمان نواندیش گفت‌وگو كردیم. راكعی با انتقاد از آقای روحانی به دلیل حضور كم بانوان در كابینه ریاست‌جمهوری عنوان می‌كند: « یكی از مهم‌ترین مطالبات جامعه زنان حضور موثر در روند تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی بوده است. آقای روحانی باید با انتخاب معاونان بیشتر و انتخاب زنان به عنوان وزیر، بانوان بیشتری را در روند تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی جامعه شركت می‌داد. ایشان باید به این نكته توجه می‌كرد كه بدون قرار گرفتن زنان در چنین جایگاه‌هایی دغدغه‌ها و مطالبات زنان به یك خواست همگانی و فراگیر تبدیل نمی‌شود. حضور زنان در جایگاه‌های تصمیم‌گیری سبب تحقق انتظارات زنان از مسئولان خواهد شد. به هر حال هنگامی كه زنان جامعه حضور زنان را در عرصه‌های مهم تصمیم‌گیری وسیاست به مانند كابینه ریاست‌جمهوری مشاهده كنند با دلگرمی بیشتری مطالبات خود را پیگیری می‌كنند. نكته قابل تامل اینكه حضور زنان در مدیریت میانی دستگاه‌های اجرایی نیز كمرنگ بوده است». در ادامه متن گفت‌وگوی «آرمان» با فاطمه راكعی دبیركل جمعیت زنان مسلمان نواندیش را از نظر می گذرانید.

 

  یكی از شعارهای اصلی آقای روحانی در دوران مبارزات انتخاباتی توجه به دغدغه‌های زنان جامعه بود. در شرایط فعلی كه نزدیك به دوسال از عمر دولت تدبیر و امید می‌گذرد عملكرد دولت در زمینه تحقق مطالبات زنان جامعه چگونه بوده است؟

كابینه آقای روحانی به شكلی تشكیل شده كه برخی از دغدغه‌های اصلی جامعه به مانند مطالبات زنان در آن مورد توجه قرار بگیرد. روحیات آقای روحانی و برخی از اعضای كابینه نیز به حل مشكلات زنان جامعه نزدیك است. نكته مهم در این زمینه این است كه آقای روحانی و اعضای كابینه از جمله كسانی نیستند كه با جنس دغدغه‌های زنان جامعه آشنایی نداشته باشند. با این وجود بنده معتقدم دولت روحانی در زمینه مطالبات زنان آنگونه كه انتظار وجود داشته عمل نكرده و در این زمینه ما عملكرد قدرتمندتری انتظار داشته‌ایم. انتظار زنان جامعه از دولت تدبیر و امید كه به هر حال برآمده از جریان تحول خواه جامعه است و شعارهایی مانند شعارهای دولت اصلاحات را در زمینه زنان مطرح می‌كرد بیشتر از این بوده است. البته دولت آقای روحانی دولتی كاملأ اصلاح‌طلب نیست و ایشان نیز چنین مساله‌ای را اعلام نكرده‌اند اما جریان تحول خواه ایران حامی اصلی ایشان در انتخابات ریاست‌جمهوری بوده است. بین جریان اصلاح‌طلبی و اعتدالگرایان نیز قرابت فكری زیادی مشاهده می‌شود كه همه این مسائل می‌تواند به درك بیشتر شرایط موجود زنان جامعه كمك كند. جنبش زنان ایران هیچ‌گاه به آقای روحانی به عنوان یك رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب نگاه كرده و انتظارات بیجایی نداشته است. با این وجود انتظار زنان جامعه این بوده كه آقای روحانی نسبت به شعارهایی كه در دوران تبلیغات انتخاباتی عنوان كرده‌اند متعهد باشند. به نظر من هنوز برخی از شعارهای ایشان درباره مطالبات زنان تحقق پیدا نكرده است

  كدام شعارهای تحقق پیدا نكرده است؟

برخی شعارهای آقای روحانی درباره زنان تحقق پیدا نكرده است. در مرحله اول آقای روحانی می‌توانست از زنان بیشتری در كابینه خود وبرخی از وزراتخانه‌ها استفاده كند. به هر حال زنان شایسته زیادی هستند كه سوابق مدیریتی درخشانی در گذشته داشته‌اند. به همین دلیل آقای روحانی در انتخاب كابینه خود باید دقت و تامل بیشتری انجام می‌داد. یكی از مهم‌ترین مطالبات جامعه زنان حضور موثر در روند تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی بوده است. آقای روحانی باید با انتخاب معاونان بیشتر و انتخاب زنان به عنوان وزیر، بانوان بیشتری را در روند تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی جامعه شركت می‌داد. ایشان باید به این نكته توجه می‌كرد كه بدون قرار گرفتن زنان در چنین جایگاه‌هایی دغدغه‌ها و مطالبات زنان به یك خواست همگانی و فراگیر تبدیل نمی‌شود. حضور زنان در جایگاه‌های تصمیم‌گیری سبب تحقق انتظارات زنان از مسئولان خواهد شد. به هر حال هنگامی كه زنان جامعه حضور زنان را در عرصه‌های مهم تصمیم‌گیری وسیاست به مانند كابینه ریاست‌جمهوری مشاهده كنند با دلگرمی بیشتری مطالبات خود را پیگیری می‌كنند. نكته قابل تامل اینكه حضور زنان در مدیریت میانی دستگاه‌های اجرایی نیز كمرنگ بوده است. مقوله حضور زنان در مدیریت میانی دولت آقای روحانی نیز نیاز به بازنگری دارد، چرا كه ما در كشور با زنان فرهیخته و دانشمندی روبه رو هستیم كه می‌توانستند كمك زیادی به دولت در جنبه‌های گوناگون انجام بدهند. با این وجود حضور خانم مولاوردی به عنوان یك شخصیت فرهیخته و ممتاز در كابینه آقای روحانی تاحدودی در دغدغه‌های زنان جامعه موثر بوده است. البته این نكته را نباید فراموش كرد كه حضور خانم مولاوردی در كابینه به تنهایی سبب تحول وضعیت زنان جامعه نخواهد شد. مطالبات زنان در لایه‌های پنهان جامعه وجود دارد كه در رفتارهای اجتماعی زنان و حتی خانواده‌های ایرانی بروز پیدا می‌كند. دولت آقای روحانی در زمینه مشكلات زنان به مانند مسائل زنان بی‌سرپرست یا بدسرپرست و كودكان آسیب‌دیده از بحران‌های خانوادگی باید اقدامات جدی‌تر انجام دهد. متاسفانه بخش عمده مشكلات زنان جامعه پنهان مانده و به صورت آشكار در محافل عمومی مطرح نمی‌شود. همین عامل سبب شده كه دغدغه‌های زنان در اولویت‌های اصلی دولت‌ها قرار نگیرد. دولت آقای روحانی لوایحی كه درآن حقوق زنان و مطالبات زنان مطرح باشد نیز به مجلس ارائه نكرده یا كمتر چنین كاری كرده است. بسیاری از این لوایح و قوانین می‌تواند در آینده زنان جامعه تاثیر به‌سزایی داشته باشد. متاسفانه برخی از لوایح كه در مجلس مطرح می‌شود نیازمند نگاهی علمی‌تر است. اینگونه طرح‌ها به نام دفاع از حقوق زنان مطرح می‌شود اما در واقع بعضا برخلاف حقوق زنان است و آسیب‌های جدی به حقوق زنان و برخی از مشاغل زنان می‌زند. البته بسیاری از این طرح‌ها به دولت مربوط نمی‌شود و عمدتا در كمیسیون‌های مجلس مطرح می‌شود. به همین دلیل بنده معتقدم برخی از طرح‌های مجلس درباره زنان نگران‌كننده است. زنان جامعه در شرایط فعلی به دنبال مطالبات جدی خود از دولت و مجلس هستند. به همین دلیل انتظار زنان از دولت آقای روحانی این است كه لوایح جدی و بنیادی را درباره زنان مطرح كند و به مجلس بفرستد تا مجلس درباره این لوایح تصمیم‌گیری كند. البته ازاین نكته نیز نباید غافل شویم كه ممكن است اكثریت مجلس نهم با طرح‌های اساسی دولت آقای روحانی درباره زنان دیدگاه همسو نداشته باشند. با این وجود دولت آقای روحانی باید در این زمینه تلاش خود را انجام بدهد ونشان دهد كه مطالبات زنان جامعه برای دولت از اهمیت بالایی برخوردار است. به نظر من در شرایط فعلی حلقه مفقوده دولت آقای روحانی مطالبات زنان جامعه است. اگر زنان جامعه در شرایط فعلی دغدغه‌های خود را مطرح نمی‌كنند و به انتقاد از سیاست‌های دولت آقای روحانی نمی‌پردازند تنها به‌دلیل فضایی است كه برخی مخالفان علیه دولت به‌وجود آورده‌اند و فشار سنگینی را به دولت تدبیر و امید وارد می‌كنند

  عملكرد خانم مولاوردی در معاونت زنان ریاست جمهوی قابل قبول بوده است؟

خانم مولاوردی به عنوان معاون رئیس‌جمهور در امور زنان اقدامات مناسبی مانند حضور پررنگ در نیویورك و سازمان ملل متحد و همچنین دیدار با «پاپ» انجام داده‌اند كه در نوع خوداقدامات ارزشمندی بوده است. دیدار خانم مولاوردی با پاپ از دو جنبه حائز اهمیت بود. اول اینكه نشان می‌داد زنان به دنبال صلح جهانی هستند و دوست دارند در مناسبات جهانی مشاركت داشته باشند و همچنین نشان‌دهنده جایگاه زنان در ادیان آسمانی و به‌ویژه دین مبین اسلام بود. با این وجود تعداد زنان در كابینه آقای روحانی بسیار كم است. آقای روحانی اگر می‌خواست زنان كمی در كابینه‌اش حضور داشته باشند حداقل باید از زنان در مدیریت‌های میانی و معاونت‌های وزارتخانه‌ها استفاده می‌كرد. حضور زنان در عرصه سیاسی و تصمیم‌گیری یكی از دغدغه‌های مهم آنهاست. هنگامی كه زنان به تعداد زیاد در مراكز تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی حضور فعال و قدرتمند داشته باشند، جنس مطالبات زنان را بیشتر درك می‌كنند و به صورت عقلانی و منطقی به دنبال مطالبات زنان خواهند رفت. حضور زنان در مراكز تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی مقوله‌ای است که دولت باید رویکرد جدی‌تری نسبت به آن داشته باشد. متاسفانه مطالبات زنان در سطح جهانی با مشكلات متعددی همراه است و اغلب جوامع بشری با این مساله مواجه‌اند. برخی از جوامع كه فعالیت زنان در آنها چشمگیرتر است تاحدودی موفق شده‌اند برخی از دغدغه‌های زنان جامعه را برطرف كنند و ما مشاهده می‌كنیم كه زنان در مشاغل بسیار حساسی چون ریاست‌جمهوری، نخست‌وزیری یا مسئولیت‌های سنگینی چون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا حضوری فعال و تاثیرگذار دارند. نمونه بارز این مساله خانم كاترین اشتون بود كه به‌عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس گروه موسوم به 1+5 نقش بسیار بارزی در مناسبات جهانی ایفا می‌كرد. حتی در برخی از كشورها از زنان در مناصب بسیار حساس چون «رئیس پلیس» یا مدیریت بحران‌ها استفاده می‌شود

  سیاست‌های مجلس نهم درباره مطالبات زنان جامعه چگونه بوده است؟نمایندگان زن حاضر در مجلس به چه میزان در تحقق مطالبات زنان جامعه گام برداشته اند؟

متاسفانه برخی نمایندگان زن حاضر در مجلس در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دخالت نمی‌كنند و عملکرد فعال‌تری از آنها انتظار می‌رود. نمایندگان زن مجلس نباید این نكته را فراموش كنند كه اغلب افرادی كه به آنها در زمان انتخابات رأی داده‌اند از بین زنان جامعه بوده‌اند. رأی‌دهندگان امید زیادی داشته‌اند كه با فرستادن نماینده زن به مجلس مطالبات و دغدغه‌های آنها در صحن علنی مجلس و به صورت عمومی و فراگیر مطرح شود. این درحالی است كه برخی نمایندگان زن حاضر در مجلس فعالیت زیادی در مجلس انجام نمی‌دهند و به مطالبات زنان جامعه کم‌توجه هستند. به نظر می‌رسد ظاهرا این عده درك روشنی از مطالبات اصلی زنان جامعه ندارند یا اینكه دغدغه‌های جریانی و سیاسی آنها از پیگیری مطالبات واقعی زنان مهم‌تر است. مطالبات زنان جامعه جنبه سیاسی ندارد و بیشتر جنبه اجتماعی دارد. نباید دغدغه‌های زنان جامعه را سیاسی كرد و با مواضع سیاسی با آن برخورد كرد. در شرایط فعلی برخی از گروه‌های فعال در حوزه زنان با توجه به اینكه از نظر سیاسی همسو نیستند اما دغدغه‌های یكدیگر را درك می‌كنند و به یكدیگر در پیشبرد اهداف زنان كمك می‌كنند. متاسفانه گاهی برخی از نمایندگان زن مجلس از عدم حضور زنان در عرصه اجتماعی سخن به میان می‌آوردند كه به هیچ عنوان پذیرفته شده نیست و جای تامل و درنگ دارد. به نظر من این عده باید به این سوال پاسخ بدهند كه خودشان چگونه و با چه مجوزی در عرصه اجتماعی و از آن مهم‌تر در عرصه سیاسی حضور پیدا كرده‌اند. نمایندگان زن مجلس به عنوان مثال در مساله «گذرنامه» زنان علاوه براینكه كوشش مجدانه‌ای برای تحقق درخواست زنان نداشتند بلكه با مخالفان این طرح نیز همصدا شدند و برخلاف مطالبه حجم عظیمی از زنان جامعه به این طرح رأی منفی دادند. اینگونه اقدامات قابل پذیرش نیست. بدون شك عملكرد نمایندگان زن مجلس نهم در تاریخ به ثبت خواهد رسید

  در شرایط فعلی مطالبه اصلی زنان جامعه از دولت چیست؟ آقای روحانی برای پاسخ به درخواست زنان جامعه چه اقداماتی باید انجام بدهد؟

یكی از دغدغه‌های اصلی زنان جامعه حضور قوی در انتخابات مجلس دهم شورای اسلامی و فرستادن نمایندگان شایسته زن به مجلس آینده است. مساله بعدی این است كه تقاضای زنان جامعه از دولت آقای روحانی این است كه دولت به معاونت زنان ریاست‌جمهوری توجه بیشتری داشته باشد و در صورت مقدور بودجه بیشتری را در اختیار این معاونت قرار بدهد. به هر حال معاونت زنان ریاست‌جمهوری تنها مرجع درخواست زنان جامعه است و این مرجع باید به هر نحو ممكن تقویت شود. تقویت معاونت زنان ریاست‌جمهوری می‌تواند از جنبه‌های مختلف به تحقق مطالبات زنان جامعه كمك كند. در شرایط فعلی خانم مولاوردی به عنوان معاونت زنان ریاست‌جمهوری از سوی طیف‌های مختلف زنان جامعه مورد حمایت و اعتماد هستند و انتظار زنان جامعه این است كه با حضور ایشان در این مقام كارهای بزرگی در عرصه زنان صورت بپذیرد

  برنامه زنان جریان اصلاحات برای انتخابات آینده مجلس چیست؟آیا برنامه‌ریزی خاصی برای حضور پرقدرت زنان اصلاح‌طلب در مجلس دهم صورت گرفته است؟

 بنده به عنوان دبیركل «جمعیت زنان مسلمان نواندیش» در شورای مشورتی اصلاح‌طلبان حضور دارم. در شرایط فعلی تمامی كمیته‌های جمعیت زنان مسلمان نواندیش در تمامی استان‌های كشور فعال شده‌اند. ما به عنوان تنها حزب گسترده شناسنامه‌دار فعالیت‌های خود را دنبال می‌كنیم و به انتخابات مجلس دهم شورای اسلامی به عنوان یك فرصت مناسب برای تحقق دغدغه‌های خود نگاه می‌كنیم. جمعیت زنان نواندیش مسلمان زنان در كنار جمعیت زنان اصلاح‌طلب در شرایط فعلی به اولویت‌بندی مطالبات اجتماعی و سیاسی خود برای انتخابات مجلس مشغول هستند و امیدواری‌های زیادی در این جمعیت‌ها برای پیروزی در انتخابات مجلس وجود دارد. یكی از دغدغه‌های زنان حضور در لیست‌های انتخاباتی اصلاح‌طلبان است. به همین دلیل در حال رایزنی برای مشاركت زنان در فعالیت‌های انتخاباتی اصلاح‌طلبان هستیم. جریان اصلاح‌طلبی با استفاده از تجربیات گذشته خود در انتخابات گذشته به خوبی به این نكته آگاهی دارد كه رمز موفقیت این جریان در انتخابات آینده وحدت و هماهنگی تمامی طیف‌های اصلاح‌طلبی است. به همین دلیل تمام تلاش اصلاح‌طلبان این است كه در تمامی استان‌های كشور با یك لیست وارد مبارزات انتخاباتی شوند. در صورت تحقق این مساله می‌توان به پیروزی اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس و هموار‌تر شدن مسیر حركت دولت تدبیر و امید امیدوار بود. اصلاح‌طلبان عزم خود را برای پیروزی در انتخابات مجلس از هم‌اكنون جزم كرده‌اند.