1.سخنرانی آیت الله هاشمی رفسنجانی درمراسمی که به مناسبت بزرگداشت همسر امام(ره) و هفته بزرگداشت مقام زن برگزار شد ،واکنش های متفاوتی را برانگیخت. یکی از محورهای مورد بحث در سخنرانی تاُکید بر محدود نکردن امر به معروف و نهی از منکر به پوشش زنان ایران و تاکید بر کاربرد امر به معروف و نهی از منکر در دیگر ناهنجاری های اجتماعی و اقتصادی به ویژه فساد اقتصادی و رانت خواری و نقض حقوق اساسی مردم  بود.با این مقدمه روی سخن این نوشتار تاُکیدی است بر سخنان ایشان و پاسخ به این پرسش که چرا پس از چند دهه از تلاش پیگیر دستگاههای  مختلف همچنان موضوع پوشش زنان ایران به عنوان یکی از موضوعاتی که نه تنها در فضای داخلی کشور مناقشه برانگیز شده است، بلکه به مستمسکی در فضای بین المللی تبدیل شده که علی الاصول تصویر خوشایندی را در فضای بین المللی  در مواجهه با حجاب زنان ایران به نمایش نمی گذارد.این تصویر ناخوشایند وقتی انعکاس بیشتری پیدا می کند که برخی از زنانی که  رخت مهاجرت به تن کرده اند و از ایران رفته اند نیز پس از مدتی خود در گسترش این فضا ایفای نقش می کنند. روی سخن این نوشتار اما پاسخ به  پرسش اصلی و به روایتی مهرتاُییدی است بر سخنان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام.                       

2.در اینکه حجاب برای زن مسلمان یک ارزش بدون بدون تنزل و البته بدون  جایگزینی محسوب می شود، جای هیچ تردیدی نیست و نگارنده این نوشتار خود اعتقاد جدی دارد که حجاب نه تنهایک ارزش محسوب می شود ،بلکه این ارزش برای او و جامعه مصونیتی را به وجود می آورد که پیامد های مثبت این مصونیت متوجه آحاد جامعه خواهد بود.بنابر این اگر نقدی وجود دارد نقد به رویکردها و روش هایی است که نه تنها از اهمیت و ارج این ارزش می کاهد ،بلکه  روش های به کار گرفته شده بر وخامت اوضاع نیز  افزوده است .اگر تجدید نظر جدی و آسیب شناسانه در خصوص رویکردی که تا کنون به کار گرفته شده است،اتفاق نیافتد.

موضوع چکمه و ساپورت و فاجعه تلخ حمله های اسیدی  سال گذشته  باید زنگ خطری  برای مسئولین و مدافعین این رویکردباشد.                                     

3.اما رویکرد غالب به کار گرفته شده در طی 36 سال گذشته عمدتاٌ رویکردی سلبی بوده است.هر ساله در فواصل معینی ماُمورینی فارغ از اینکه از کدام نهاد باشند ،تحت عنوان امر به معروف و نهی از منکر در موقعیت هایی رندوم قرار می گیرند و سالی با کسانی که روسریشان به اندازه کافی موهایشان را نمی پوشاند برخورد می کنند،سالی دیگر با کسانی که موهایشان بیرون است اما مانتوی تنگ یاکوتاه به تن کرده اند و سالی چکمه زنان می شود نمادتبرج و در آخرین مرحله نیز- البته تا کنون- با ساپورت پوشان برخورد می شود و مجلس قانونگذار کشور نیز این موضوع را در دستور کارخود  قرار می دهد و وزیرکشور را ملزم به پاسخگویی می کند.به راستی چه اتفاقی افتاده است.مگر نه این که حجاب باید برای زن مسلمان یک ارزش محسوب شود ،چرا پس از 36 سال این باور به باور غالب زنان ایران  تبدیل نمی شود و همچنان به قول فرمانده سابق نیروی انتظامی اگر پلیس نباشد زنان کشور ما بی حجاب می شوند(نقل به مضمون)برای یک بار هم که شده متولیان امر بیایند  با نگاه واقع بینانه و به دور از حب و بغض برای این سوُال پاسخ روشنی ارائه نمایند.                                                                                  

4.آن چه روشن و بدیهی به نظر می رسد آن است که روش هاس سلبی به کار گرفته شده ،نه تنها به پذیرش پوشش اسلامی نیانجامیده است،بلکه روزبروز با واکنش ها های منفی جدیدتر و متفاوت تری همراه شده است.اگر چندین سال قبل نحوه آرایش و بیرون گذاشتن موی زنان نماد بد حجابی بود در اثر مقاومت به وجود آمده ،در سال های بعدی با عبور از این نماد چکمه و ساپورت نماد بد حجابی می شود.فقط کافی است به نوع پوشش و میزان مصرف لوازم آرایش در کشور در طی یک دهه گذشته توجه شود.این رویکرد سلبی نه تنها نتیجه ای در بر نداشته ،بلکه با مقاومت منفی نیز همراه شده است.صورت مسئله ای که به باور نگارنده برخوردهای سلبی به کار گرفته شده ، یکی از دلایل پدید آمدن آن ها بوده اند.              

5.در اینکه بر اساس قانون باید مظاهر حجاب اسلامی در کشور رعایت شوند هیچ تردیدی وجود ندارد.قانون است و همگان باید خود را ملزم به اجرای آن بدانند و اگر مخالفتی در این ارتباط وجود دارد راه  اصلاح آن نیز باید از مجاری قانونی بگذرد.اما نقد به رویکردهایی است که متمرکز بر روشهای سلبی وپلیسی شده است.اگر قائده "  لا اکراه فی الدین ، قد تبین الرشد و من الغی" به عنوان تاُکیدی بر نگاه ایجابی دین رحمانی اسلام مورد پذیرش باشد و اگر روش و رفتار پیامبر(ص)مبنای رفتار ها باشد .علی القائده باید تاُکید وتمرکز بر روش های ایجابی باشد.تاُکید صرف بر رفتارهای سلبی تواُم باتحقیر زنان ره به جایی نخواهد برد.                                                                            

6. تاِکید آقای هاشمی رفسنجانی بر پرداختن بر امر به معروف  و نهی از منکر در حوزه هایی که با حقوق اساسی و اولیه مردم  ارتباط پیدا می کند ،نه تنها از ضرورت های بنیادین امر به معروف ونهی از منکر است بلکه توجه به این امور در تلازم با اهدافی است که در پی رویکرد ایجابی در مورد پوشش زنان می باشد.به طور قطع مصداق آیه شریفه" قد تبین الرشد و من الغیگ نیز توجه به همین امور است.نمی توان بر روی حقایق مسلم پرده کشید و با تاُکید بر روش های سلبی از زنان ایران خواست که حجاب اسلامی را رعایت کنند.شاید نگاهی به تجربه موفق اسلامگرایان در ترکیه تا حدودی این واقعیت را عینیت ببخشد.

7.به طور قطع برخورداری زنان جامعه از پوشش اسلامی در صورتی به یک باور و رفتار غالب تبدیل تبدیل خواهد شد که اسلامی که  عرضه می شود ، در کنار رعایت و تاُمین حقوق اولیه انسانی آحاد جامعه مانند حق پرسشگری و نقد، حق رفاه اجتماعی،تلاش برای ایجاد فرصت های برابر برای آحاد جامعه به ویژه گروه مورد هدف که زنان می باشند،تلاش برای تاُمین حقوق شهروندی وحقوق مصرح در قانون اساسی.و از همه مهم تر جلوگیری  وبرخورد با مفاسد اقتصادی و رانت خواری ، در خصوص پوشش زنان نیز رویکرد ایجابی داشته  باشد.قائدتا تحقق امر به به معروف و نهی از منکر در همه امور می تواند از یک سو به افزایش اعتماد عمومی و کاهش شکاف دولت ملت بیانجامد ،و از سوی دیگر   دولت نیز به معنی عام آن در اجرای قوانین دیگر نیز با واکنش منفی از جانب مردم مواجه نخواهد شد.منحصر کردن امر به معروف و نهی از منکر به پوشش زنان ،بدون توجه به امور دیگر که  که از الزامات این فریضه دینی است ،نه تنها نتیجه ای در پی ندارد ،بلکه همان طور که تجربه نزدیک به چهار دهه گذشته تاُیید می کند ،با واکنش منفی و بی اعتمادی مردم، بخصوص نیمی از پیکره جامعه و آسیب دیدن مبانی این ارزش در جامعه ایران همراه خواهد شد.                                                             

منبع: روزنامه روزان