چاپ کردن این صفحه
ششم شهریور، سالروز ولادت حضرت معصومه (س) و روز دختر است. در کشور ما پیرامون وضعیت دختران تحقیق و بررسی مستقلی صورت نگرفته­ است با این حال کارنامه سلامت چسمی دانشجویان در سال تحصیلی 93-92 حکایت از آن دارد که دردهای استخوانی و اسکلتی در دختران بیش از پسران دانشجو است. همچنین دختران 6 تا 7 درصد بیشتر از پسران به ناراحتی­های گوارشی دچار هستند. سردرهای دوره­ای، کم­خونی و خستگی مزمن از دیگر بیماری­هایی است که دختران ما از آن رنج می­ برند همچنین دانشگاه علوم­ پزشکی برای سنجش شادکامی دختران ایرانی نقطه مقابل آن افسردگی را بررسی کرده است. بر این اساس اقدام به خودکشی در میان دختران سه برابر پسران است. بنابر­نظر «دورکیم» جامعه­ شناس، خودکشی تابعی از نابسامانی است براساس تحقیق او ثابت شده در گروه­ هایی که از همبستگی و انسجام اجتماعی برخوردار هستند، تعداد خودکشی کم و برعکس زمانی که همبستگی اجتماعی از بین می­رود، نرخ خودکشی افزایش می­ یابد. این در حالی­ است که افزایش حضور دختران در دانشگاه­ها منجر به فزونی تعداد بانوان در جستجوی کار شده­ است که نهایتاً نرخ مشارکت آنان را تحت­ تأثیر قرار داده­ و موجب شده که دختران در کسب فرصت­های شغلی توفیق چندانی نداشته­ باشند بر این اساس نرخ بیکاری آنان نیز روند صعودی را طی می­کند. بیکاری علاوه بر این که نشان از عدم تأمین نیازهای اساسی افراد است، تبعات دیگری نیز دارد به ­گونه ­ای که افراد تحصیلکرده بدون شغل با مقایسه انتظارات­شان از خود و موقعیت واقعی­شان، فاصله پر­نشدنی را احساس می­کنند. «امید جوان» در گفت­و­گو با دکتر فاطمه راکعی، استاد دانشگاه و دبیرکل جمعیت زنان نو­اندیش مسلمان به بررسی وضعیت دختران در جامعه امروز پرداخته­ است: از شرایط دختران، در ایران امروز بگویید. دختران نیمی از نسل جوان کشور را تشکیل می­ دهند و از آنجایی که نیروی انسانی حرف اول را در توسعه می­ زند بر این اساس بایستی مسایل آنان را مورد توجه قرار داد. دختران در کنکور 93 موفق شده­ اند از میان 12 رتبه برتر 9 رتبه را به خود اختصاص دهند. از سوی دیگر یکی از زنان جوان ما موفق شد چهره برتر ریاضیات در سال جاری میلادی شود، بنابراین باید از این ظرفیت و پتانسیل بیشترین بهره را گرفت. متأسفانه در دولت به­ واسطه ساختاری که در سال­های قبل ایجاد شد، دو نهاد مهم یعنی سازمان ملی جوانان و سازمان تربیت­ بدنی در هم ادغام شدند که حاصل آن تضعیف یکدیگر بود. این مساله باعث­ شد که موضوعاتی همچون ازدواج، اشتغال، تحصیل، سلامت و بهداشت جوانان مغفول بماند. البته دولت یازدهم موضوع جوانان را مورد توجه قرار داده اما ساختار موجود به عنوان مانعی بزرگ عمل می­ کند. لذا دختران ما علاوه بر این­که از کمبودهای همگانی در حوزه اجتماعی رنج می­ برند به ­طور مضاعف از نظر جنسیت هم دچار محدویت­هایی هستند که در راس آنها بیکاری قرار دارد. از طرفی قیم­ مآبی و رفتارهای سنتی مردسالارانه موجب شده که دولت قبل طرح­هایی مانند دورکاری را در دستور کار خود قرار­دهد که هدف عمده آن خانه­ نشین کردن دختران ما بود. این تفکر باعث شده که دختران ما هنوز نتوانند در ورزشگاه­ها حضور یابند و به تماشای مسابقات ورزشی بپردازند. شما در مجلس اصلاحات، به­عنوان رییس فراکسیون زنان، مسایل دختران را چگونه ارزیابی و چه اقداماتی برای رفع آن انجام دادید؟ یکی از موضوعات آن دوره، بحث بورسیه دختران دانشجو بود که می­ خواستند در خارج از کشور ادامه تحصیل دهند. بر این اساس اگر دختری ازدواج نکرده بود با همه شایستگی­هایی که برای اخذ بورسیه داشت، امکان اعزام به خارج از کشور را نمی­ یافت، در حالی­که دیدگاه­های حضرت امام در مورد بانوان همواره مثبت بود و هیچ محدویتی را رقم نمی­ زند پیامدهای رفتارهایی از این دست موجب شده که دختران ما افسرده باشند و امید زیادی به آینده نداشته باشند. بسیاری از آنها در یافتن شغل توفیق چندانی ندارند و از ازدواج­های مناسب برخوردار نیستند. این روزها، بحث تفکیک جنسیتی به­ عنوان یک موضوع حاشیه ­ای، حضور دختران و بانوان ما را در محافل عمومی تحت­ الشعاع قرار داده است. هدف از طرح چنین مسایلی چیست؟ من به شخصه موضوع تفکیک جنسیتی را به­ عنوان توهین به جامعه زنان و مردان ایرانی تلقی می­کنم، در واقع طرح این مساله بازگوکننده این مهم است که زن و مرد ایرانی با گذشت 36 سال از پیروزی انقلاب اسلامی نتوانسته­اند از فرهنگ غنی اسلامی بهره بگیرند و زیست اجتماعی سالم را که در آن جنسیت حرف اول را نمی­ زند نیاموخته­اند. از طرفی تفکیک جنسیتی بازگوکننده این مساله است که دختران و پسران ما اگر در محافل عمومی مانند بوستان­ها، ورزشگاه­ها، سالن­های کنسرت و غیره حضور یابند حتما مفسده­ای از آن بیرون می­آید. این موضوع توهین به دختران عفیف و نجیب ما نیست؟ مطالعات من در این حوزه می­گوید: کنترل خود و مهار نفس، از جمله ظرفیت­هایی است که خداوند در وجود انسان­ها گذاشته که براساس آن تربیت اجتماعی شکل می­گیرد. تربیت­های خانواده­ های ما حتی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی هم گویای آن است که نوع رفتار با محارم و حیای نگاه همواره مورد تاکید قرار می­گرفته است. اعمال این­گونه مسایل آن هم به­ صورت یک طرفه در مورد دختران و زنان، مظلومیت مضاعف جامعه بانوان ما را رقم می­زند. ما در هفته­ های اخیر از سوی جامعه­ شناسان، روان­شناسان، حقوق­دانان و حتی آگاهان دینی، واکنش­هایی را در این زمینه شاهد بودیم و از آنجایی که این بحث از شهرداری تهران آغاز و دامنه یافت باید بگوییم که کسی در انتقاد از این مسأله قصد تضعیف شهرداری را ندارد بلکه هدف دفاع از حقوق زنان است. حافظه تاریخی ما می­ گوید حضرت امام در سال­های اول انقلاب به تفکیک جنسیتی واکنش نشان دادند. تفکیک جنسیتی هم­چنین مغایر با قانون اساسی و حقوق انسانی است. مثل قانون گذرنامه که همزمان خنده و گریه آدمی را به­ همراه داشت. بر این اساس باید گفت چنین سیاست­هایی ادامه روش دولت گذشته است که جهت­ گیری­های او مبتنی بر خانه­ نشین­ کردن دختران و زنان بود. پیامد چنین شیوه­ هایی نهایتاً خود را در موضوعاتی همچون استخدام دختران نشان خواهد داد و بر معضل بیکاری بانوان ما می ­افزاید. بنابراین فعالان زن ما باید در حوزه­ های اجتماعی بیش از پیش فعال شوند و پیشنهادات خود را براساس مسایل روز جامعه به دولت و مجلس ارایه دهند. البته گاهی انسان تصور می­کند چنین حرکاتی سیاسی است چرا که وقتی دستگاه­های اداری مقررات و ظوابط مبتنی بر احکام اسلامی داشته باشند و در گزینش­ها و استخدام­های خود مقید به آن باشند قطعاً دیگر در شرایطی قرار نمی­گیرند که مجبور باشند پرسنل زن و مرد خود را از هم جدا کنند و در نظام اسلامی از واژه «مفسده» بهره بگیرند. در واقع در اینجا می ­بایست به جای زنان، مدیران ما مورد مواخذه قرار بگیرند. لذا چون مقدمه­ های ما غلط است بنابراین به نتیجه­ گیری ­های غلط هم می­ رسیم.