برد استراتژيک زنان؛ انتخابات آتي شوراهاي شهر و روستا
 

 

گفتگوي اختصاصي آواي هامون با دکتر فاطمه راکعي؛ دبيرکل جمعيت زنان مسلمان نوانديش

اشاره:

زن باشی، مادر باشی، شاعر باشی، زبانشناس باشی، استاد دانشگاه الزهرا باشی، نماینده مردم تهران در ششمین مجلس شورای اسلامی باشی، دبیرکل یک حزب زنان در ایران نیز باشی، بالتبع همه اینها و بیشتر از اینها به ناگزیر مخاطب را به سمت تنها یک فرد هدایت می کند؛ دکتر فاطمه راکعی. با وی قرار گفتگویی تلفنی گذاشتیم و می دانستیم که آنچنان پر مشغله هست که شاید نتوان مفصل با وی به گفتگو بنشینیم اما همین اندک نیز برای معرفی یک حزب برای زنان نواندیش در ایران اسلامی می تواند درب های متعددی بگشاید. دکتر فاطمه راکعی به عنوان دبیرکل جمعیت زنان مسلمان نواندیش ایران و البته عضو حزب اتحاد ملت ایران اسلامی در گفتگویی اختصاصی که با دوهفته نامه آوای هامون داشت به نکاتی اشاره می کند و به نوعی از این نیز خبر می دهد که دفتر این حزب در استان بوشهر نیز راه اندازی شده است. باهم این گفتگو را می خوانیم:

انگيزه شما از راه اندازي جمعيت زنان مسلمان نوانديش چه بود؟

ما به عنوان عضو فراکسيون زنان مجلس ششم و خود من نيز به عنوان رييس کميته زنان و خانواده کميسيون فرهنگي مجلس و هم به عنوان نايب رييس کميسيون فرهنگي با دغدغه هاي زيادي در حوزه زنان فعاليت هاي خودم را شروع کردم و سر از پا نشناس با جديت زيادي به رصد کليه قوانين در خصوص زنان در قانون اساسي، قانون مدني، قانون مجازات اسلامي، استخدام کشوري و حتي آيين نامه هاي خاص درون نهادها و مقرراتي که تبعيض آميز بود، پرداختم. همه اين موارد رصد شد و من به عنوان معاون پژوهشي دانشگاه الزهرا به مجلس ششم راه يافته بودم و بسياري از خانم هايي نيز که عضو فراکسيون زنان بودند عموما دانشگاهي، محقق و داراي دغدغه هاي جدي در حوزه ي مسايل ملي و به طور خاص در حوزه مسايل زنان، خانواده و کودکان بودند. بنابراين به سرعت حوزه مربوطه را در مرکز پژوهشگاهي مجلس راه اندازي کرديم و منتظر لوايح از سوي دولت نمانديم و هر جا هر خلايي مي ديدم به سرعت قانون را اصلاح مي کرديم. حقوقدانها به صورت حقوقي طرحها را ارايه مي دادند و به مجلس برده مي شد و لابي هاي لازم براي راي آورن در صحن علني مجلس صورت مي گرفت. تغييرات و تحولاتي در حوزه زنان در حد توانايي هايي که مجلس ششم داشت، تحولاتي صورت گرفت.

اما در حوزه زنان، اين تلاش ها عموما به دليل اينکه بسيار از اين قوانين از سوي شوراي نگهبان رد مي شد، هر چند تلاش زيادي مي کرديم که در جمع متخصصين در مرکز پژوهش ها از حقوقدانان نوانديش، علما و فقه هاي نوانديش به معني همفکران حضرت امام (ره) در مسايل اجتماعي و زنان، روان شناسان و جامعه شناسان مطرح، طرح ها به مجلس ارايه مي شد و متاسفانه برمي گشت. بلافاصله بعد از برگشت به شوراي مصلحت نظام ارايه مي داديم که البته در آنجا نيز قوانين به شکل سومي در مي آمد نه به آن صورتي که مدنظر شوراي نگهبان بود و نه مدنظر ما. به يک شکل ثالثي تاييد مي شد که ما در هيمن حد نيز خوشحال بوديم که کارهايي صورت گرفت و قوانين زيادي به نفع زنان،خانواده و کودکان در حوزه هاي ازداج، طلاق، حضانت از کودکان طلاق و بسياري از موارد ديگر اجتماعي در حوزه زنان، برداشتن قيدهايي در زمينه اعزام زنان به خارج از کشور براي تحصيل کارهايي صورت گرفت ولي بسياري در مجمع تشخيص مصلح نظام به نتيجه اي نرسيد. يکي از کارهاي مهم ما طرح "جامع خانواده"بود که سه سال کارشناسي شد و متاسفانه به جايي نرسيد. هرچند که هيچ صبغه ي سياسي نداشت و تنها به نفع زنان و خانواده و کودکان بود. طرح ناتمام ديگرمان مساله رفع تبعيض از زنان بود که به جايي نرسيد.

اين موارد را به صورت مقدمه اشاره کردم تا آشنايي با کارهايي که در مجلس ششم در حوزه زنان و خانواده صورت گرفت، باشد و هم اينکه علت شکل گيري جمعيت زنان را مطرح کنم. چند نفر از نمايندگاني که در مجلس بوديم و کارهايي براي اصلاح امور براي زنان انجام مي داديم، با تعدادي از خانم هاي دانشگاهي که همين دغدغه ها را در بيرون از مجلس داشتند، فکر کرديم که بايد کاري انجام دهيم که با آمد و رفت دولت ها و تغيير در اعضاي مجالس شوراي اسلامي به هم نخورد و به عنوان يک روندي که در حوزه زنان تداوم داشته باشد، کاري را انجام دهيم. به اين نتيجه رسيديم که جمعيتي را تشکيل دهيم که در واقع کار اول آن فرهنگ سازي، آموزش و آگاهي بخشي به عموم جامعه و بالاخص زنان کشور باشد. در وحله دوم يک ان جي او نباشد به دليل اينکه در انتخابات موضع خود را اعلام کند و کاري انجام دهد تا صالحين و پاک دستان و انسان هاي باورمند و دغدغه مند به مجلس راه پيدا کنند. همچنين براي رياست جمهوري بهترين افراد و شايستگان را به جامعه معرفي کنيم و اين شاکله را مي توانستيم در يک جمعيت ببينيم .بلافاصله اقدام کرديم و پيگيري هاي آن را شخصا بر عهده گرفتم. اما اين مساله به دولت آقاي احمدي نژاد خورد و تفکراتي که عموما در حوزه زنان و تحزب منفي بود و اين مساله اي که از سال 83 اقدام کرده بوديم علي رغم پيگيري هاي مداوم و جدي ما در کميسيون ماده ده احزاب به تصويب نرسيد. تا اينکه با وزير وقت کشور در آن زمان حضوري صحبت کردم و پس از راي زني با ايشان، جمعيت تصويب شد و خوشبختانه از آن زمان کارهايمان را شروع کرديم. تا اينکه بعد از سال 88 که فشارها بر احزاب زياد شد سايت ما فيلتر شد و دفتر ما تعطيل شد ولي به خاطر انگيزه ي بسيار زياد در حوزه ي زنان وجود داشت، هيچ گاه به وقفه برخورد نکرد و در منازلمان شوراي مرکزي تشکيل شد و از طريق کانال هاي مجازي با اعضا در ارتباط بوديم. خوشبختانه در حال حاضر هزاران نفر از زنان در سطح کشور به عنوان اعضاي رسمي و افتخاري و هوادار با اين جمعيت در ارتباط هستند. به گونه اي که ما به عنوان مرکزيت، توان و امکان اين را نداريم که ما اين نيروها را متشکل کنيم اما ما در سطح زنان فرهيخته، کاردان و متخصص شوراهاي هاي مرکزي را تشکيل داديم و با توجه به اشرافي که در امور و در همه حوزه هاي فرهنگي، اجتماعي دارند، ما حرکت مي کنيم. اخيرا با روي کار آمدن دولت يازدهم و باز شدن فضاي سياسي، جلساتمان را علني تشکيل دهيم. کلاس ها و کارگاه هايي برگزار کرديم و برنامه هاي تخصصي، ميزگردهاي تخصصي و کارهاي زيادي که مورد نياز زنان در سطح کشور هست، انجام شده است. اما کار بسيار مهم ما از دو سال پيش ايجاد دفاتر استاني و نمايندگي ها هست که خوشبختانه در حال حاضر در تمامي استان ها نمايندگي هايمان داير هست و به خصوص در انتخابات اخير مجلس شوراي اسلامي جمعيت توانست با نمايندگي هايش در سراسر کشور و با فرهنگ سازي گسترده در حوزه جامعه و زنان و با لابي هايي که با شخصيتهاي حقيقي، حقوقي و احزاب اصلاح طلب انجام داد، حضور سي درصدي زنان در ليست اميد در سراسر کشور را در کنار گروه ها و شخصيت هاي فعال ديگر زنان در جامعه، واقعيت ببخشد. علي رغم عدم تاييد صلاحيت شصت و پنج درصدي زنان شاخص اصلاح طلب که مي توانست کمر شکن باشد و ليست هاي ما را خالي از حضور زنان کند و حضور زنان را در مجلس که خواسته ي مخالفين اصلاحات کمرنگ کند، و اين چنين رد صلاحيت هاي گسترده اي را کردند. خوشبختانه با همين تلاش ها و آگاهي بخشي هايي که ماهها و سال ها در مورد اهميت حضور گسترده زنان هم به عنوان کساني که براي راهيابي به مجلس ثبت نام کردند و هم حضور گسترده زنان براي راي دادن به زنان به طور خاص تاثير خود را گذاشت و ما توانستيم علي رغم همه فشارهايي که بود در مجلس دهم رکوردشکني کنيم و خوشبختانه اکثرا زنان جوان، باتخصص، انگيزه و با اشراف به امور سياسي و اجتماعي و فرهنگي کشور هستند و به طور خاص زناني با ارتباط جدي با متخصصين در حوزه زنان هستند و جمعيت نيز در همراهي آنها هر کاري که بتواند در حوزه زنان انجام داده و خواهد داد.

يک مساله بسيار مهمي که از اکنون به عنوان برد استراتژيک مطرح شده، مساله شوراهاي شهر و روستا هست که در پيشرو داريم و اميدواريم با تلاش هايي که جمعيت انجام خواهد داد و همچنين همراهي افراد همسو و شخصيت هاي برجسته اي که در اين زمينه تلاش مي کنند، حداقل نيمي از اعضاي شوراهاي شهرها و روستاها در سراسر کشور از زنان باشند. اگر اين اتفاق بيفتد بسياري از معضلات اجتماعي، فرهنگي و سياسي که کشور با آن دست به گريبان هست، با اين حضور پررنگ و گسترده، نه تنها کاهش پيدا مي کند بلکه باعث پيش رفتن به حل مساله زنان خواهد شد.

چه ارتباطاتي با احزاب اصلاح طلب در سطح کشور داريد؟

خوشبختانه اتفاق مهمي که در همين سال هاي بعد از جريانات 88 و آن انسداد سياسي که به اصلاح دلواپسان پيش آوردند يعني ان طيف راديکال راست که امروزه به دلواپسان معروف شده اند افتاده، آنها در اين انديشه بودند که دايم در راس امور قرار بگيرند و اين حق را به خود مي دهند که به عنوان يک اقليت براي اکثريت عظيم يک کشور فرهنگي داراي قوانين استقلال يافته تعيين تکليف کنند. با اين وضعيتي که بود، کليه احزاب اصلاح طلب به اضافه يک سري از احزاب به اصطلاح مستقل و همين طور اعتدال گرا به اين نتيجه رسيدند که بايد در موارد اساسي و مهم يک کشور مانند تعيين رييس جمهور، مجلس شوراي اسلامي وغيره با هم تصميم بگيرند. علي رغم اختلاف نظرهاي جزيي که هست و هر حزب در چهارچوب اساسنامه ومرامنامه خود حرکت مي کند ولي هم صدايي و هم گرايي را تشخيص دادند که به حل معضلات کشور کمک مي کند. خوشبختانه بسيار فکر درست و بجايي بود و ديديم که در سايه همين وحدت و هم گرايي درسطح احزاب کشور به نتايج خوبي رسيديم. در سال 92 با انتخاب دولت تدبير اميد و نيز در مجلس اخير که با همين شاکله و با همين هم گرايي توانست شکل پيدا کند و روي کار بيايد و آن اقليت خيلي تند و راديکالي که تز آن "يا ما يا هيچ "هست و تز آن متاسفانه هدف اصلي را توجيه مي کند، تقريبا کنار بزنيم. هرچند شيطنت ها و کارشکني ها، تهمت ها و نارواهايي هم چنان بر دولت و مجلس روا مي دارند، ادامه دارد ولي مهم اين است که ملت آگاهانه، از آن کانال هاي رسمي که با راي ملت شکل مي گيرد، دلواپسان را بيرون گذاشتند. من اميدوارم که هم حزب ما و هم کليه احزاب شناسنامه دار کشور از اين تجربه بسيار زيبا براي گامهاي بعدي استفاده کنند.

چه چشم اندازهايي براي آينده جمعيت چه در داخل کشور چه در فضاي بين المللي درنظر داريد؟

در فضاي داخلي قصد داريم که در آخر مهرماه 95 مجمع عمومي جمعيت را خواهيم داشت، و مي خواهيم که به نسبت دوره هاي قبل گسترده تر عمل کنيم و به هرحال دوست داريم که مجمع عمومي بتواند يک شمايي از وضعيت حضور زنان را در چارچوب يک حزب متشکل و منسجم در کل ايران بازنمايي کند. مساله مهم جمعيت که قبل از اينها آغاز شده مبتني بر برنامه هاي آموزشي هست که کارگاه ها و ميزگردهاي متعددي را در کل کشور برگزار نموده تا روند آگاهي بخشي به عموم مردم و به خصوص به زناني که بخواهند مشارکت سياسي و اجتماعي زنان در شهرها و روستاها را گسترش دهند. اين برنامه هاي آموزشي ترويجي همچنين قصد دارد که مردم را به اهميت و ضرورت راي دهي به کانديداهاي زن در انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و روستاها و حضور زنان در شوراها واقف و آگاه نمايد. اين روشنگري در سطح عمومي يکي از برنامه هاي مصوب جمعيت خواهد بود که براي نيمه دوم سال جاري تئوريزه و عملياتي شده است. در سطح ملي به سمت مطالبات اجتماعي پيش خواهيم رفت؛ مطالباتي که بايد به همراهي ديگر احزاب و تشکلها در سياست داخلي کشور پيگيري شود؛ همچنين جمعيت به مانند هميشه پيگير آزادي هاي اصولي مطبوعات و رسانه ها بوده و همچنين آزادي زندانيان سياسي و پاسداري از حقوق قانوني ملت به طوري که در چارچوب قانون اساسي مترقي سرزمين مان مطرح شده؛ اينها و بيشتر از اينها کارهايي بوده که در کنار صدور بيانيه ها جمعيت در سطح سياست داخلي کشور انجام داده است و در اين زمنيه همواره فعال بوده است. در زمينه هاي اجتماعي و همکاري هاي دوطرفه با مجلس شوراي اسلامي، با فراکسيون زنان مجلس، با نهاد امور زنان و خانواده رياست جمهوري در دولت يازدهم، اين همکاري ها هميشه وجود داشته و خواهد داشت.

در عرصه بين المللي از طريق خانه احزاب ايران که من به عنوان عضو شوراي مرکزي آن هستم و مسئوليت کميته زنان خانه احزاب را در دوره هاي متعدد بر عهده داشتم و سعي داريم که چهره زنان فرهيخته ايران را که معتقد به کارهاي تشکيلاتي براي توسعه و پيشرفت هستند را در عرصه هاي بين المللي به نمايش بگذاريم و ضمن اين تلاش از طريق ان جي او ها و نهادهاي علمي حضور گسترده اي داشتيم و البته برنامه ريزي هاي متنوعي انجام داده ايم که در آينده حضور قوي تري داشته باشيم. برنامه تعريف شده اي را براي سال آتي در حوزه حضور زنان در عرصه هاي فرهنگي هنري بين المللي داريم و در واقع از طريق جمعيت زنان مسلمان نوانديش به نمايش خواهيم گذاشت و سعي کرده ايم که اين حضور گسترده و عميق را با توجه به مسائل متعدد سياست داخلي کشور، به گونه متوازني به پيش ببريم تا شاهد حضور زنان به خصوص در عرصه سياسي بين المللي باشيم.

چند مساله مهم که در حوزه زنان درعرصه سياسي کشور در روزهاي اخير رخ داده را چگونه ارزيابي و تحليل مي کنيد؟

من به دو مساله خيلي مهم اشاره کنم: يکي انتصاب دکتر اشرف بروجردي در شوراي فرهنگي اجتماعي زنان و خانواده که بسيار حرکت کليدي بود که هم به خانم بروجردي بابت اين انتصاب تبريک مي گويم و هم به آقاي دکتر روحاني و خانم مولاوردي تبريک مي گويم که اين اقدام بسيار خوب را داشتند که کسي مانند خانم بروجردي را که هم به علوم ديني و حوزوي اشراف کامل دارند و هم به مسائل اجتماعي و سياسي نگاهي نو دارند، مي تواند بسياري از معضلاتي را که ناشي از سو تفاهم هست پايان ببخشد و شاهد اتفاقات مهمي در حوزه مسائل زنان با اين انتخاب باشيم.

مساله ديگري که بايد بگويم مربوط به احضاريه هاي هست که بعد از چند سال برخي از چهره هاي شوراي مرکزي حزب مشارکت ايران اسلامي که فراخوانده شده بودند و تا آنجايي که ما اطلاع داريم دادگاه شان نيز برگزار شده بوده، و الان نمي دانيم چرا دوباره به اين هفت نفر کيفرخواست مجددي داده شده و فراخوانده شدن براي بار دوم به دادگاه، براي ما و عموم سياسيون در کشور جاي سوال هست که اگر آن حزب منحل شده، اين افراد در آن حزب سمتي داشته اند به عنوان يک حزب شناسنامه دار کشوري و به آن هم در گذشته رسيدگي هم شده؛ اگر مسائلي غير از اين هست که به حزب مشارکت مربوط نمي شود که ديگر در چارچوب آن مساله يا آن دادخواست و دادگاه قابل پيگيري نيست. با اين همه اگر کسي صحبتي يا حرفي بزند مي توانند تذکر دهند اما چرا بايد کيفرخواست به اين هفت ازجمله مهندس آذر منصوري داده شده، اين موارد براي ما روشن نيست و اميدواريم که فقط سو تفاهم باشد و تک تک اين افراد که من شناخت بسيار زيادي نسبت آنان دارم و مي دانم که جزو دلسوزترين افراد نسبت به نظام و مملکت شان هستند و جزو پاک دست ترين، ساده زيست ترين و خالص ترين افراد که حضور آنان در عرصه سياسي بسار ارزشمند و حياتي هست (با توجه به حضور افرادي که قبلا در پست هاي سياسي قرار گرفتند و دست به چپاول و غارت بيت المال زدند و حقوق مردم را پايمال کردند اما درحال حاضر اين افراد فاسد دارند در سراسر کشور به طور آزادانه اي مي چرخند و مي گردند) اين فراخواندن براي اين افراد دلسوز و پاک براي من بسيار عجيب هست به خصوص فراخواندن خواهرم؛ مهندس آذر منصوري که در واقع درايت و عظمت روحي و دلسوزي ايشان نسبت به نظام و مردم و همچنين توجه اش به آلام بشريت در دوران کنوني بر کسي پوشيده نيست و ايشان از افتخارات نظام و جامعه زنان هست، براي چه بايد فراخوانده شوند و در اين وضعيت نادرست و ناعادلانه قرار گيرند، اميدوارم که ناشي از سوتفاهم باشد و با توضيحاتي که اين افراد بزرگوار خواهند داد، اين سوتفاهمات برطرف شود